نویسنده: رحمتالله فیضان
افغانستان برای مدت طولانی در بخشهای تجارتی و اقتصادی به بازار پاکستان وابسته بود، اما تحولات اخیر نشان میدهد که با کاهش تجارت، این کشور توجه خود را به رشد صنایع داخلی معطوف کرده است. این تغییر بهویژه برای ولایتهای شرقی، مانند ننگرهار، اهمیت دارد، زیرا زمینهای برای توسعه تولید داخلی فراهم کرده است.
روابط تجارتی میان افغانستان و پاکستان بهدلیل عوامل سیاسی و امنیتی کاهش یافته است و در نتیجه، افغانستان به جای واردات، بر توسعه تولید داخلی تمرکز کرده است. اکنون بسیاری از اموال مورد نیاز که پیشتر از پاکستان وارد میشدند، مثل مواد ساختمانی، دانۀ مرغ، لبنیات، فرش و قالین پلاستیکی و تجهیزات زراعتی، در داخل کشور تولید میشوند. این تحول، گامی مهم در جهت خودکفایی اقتصادی محسوب میشود.
ننگرهار، که بهعنوان دروازۀ شرقی افغانستان شناخته میشود، بهدلیل داشتن چهار فصل، ظرفیتهای وسیع در سکتورهای زراعتی، صنعت و منابع معدنی دارد. این ولایت بهدلیل استخراج معادن، پارکهای صنعتی و تولیدات زراعتی، منبع مهمی برای تولید داخلی بهشمار میرود و در سالهای اخیر، گامهای جدی برای توسعه تولیدات داخلی در آن برداشته شده است.
با این تغییرات، افغانستان تلاش کرده است که روابط تجارتی خود را با کشورهای دیگر، مانند ایران و کشورهای آسیای مرکزی، وسعت دهد تا در بند انحصار اقتصادی پاکستان نباشد. بسته شدن دروازه تورخم نه تنها فرصتی برای رشد تولید داخلی افغانستان فراهم کرد، بلکه به اقتصاد پاکستان نیز زیان وارد ساخت. بازارهای ولایتهای شرقی، که پیشتر مراکز اصلی برای اموال پاکستانی بودند، اکنون برای اموال ایرانی و سایر کشورها باز شدهاند که این امر، ضرر اقتصادی بزرگی برای تاجران پاکستانی محسوب میشود.
مسیر جدید تجارت افغانستان نشان میدهد که اگر این کشور به رشد تولید داخلی ادامه دهد و روابط تجاری خود را با بازارهای جایگزین گسترش دهد، میتواند گامهای مهمی در جهت استقلال اقتصادی بردارد. برای تحقق این هدف، دولت باید زمینههای بیشتری برای سرمایهگذاری در تولیدات داخلی را فراهم کند، پارکهای صنعتی را گسترش دهد و تنوع مسیرهای تجاری را دنبال کند.
بهطور کلی، کاهش تجارت با پاکستان، افغانستان را در موقعیتی قرار داده است که از طریق توسعه تولید داخلی، به سوی خودکفایی اقتصادی حرکت کند. اگر این روند ادامه یابد، افغانستان در سالهای آینده به اقتصاد متکی به خود نزدیکتر خواهد شد و وابستگی آن به بازار پاکستان کاهش خواهد یافت.
دیدگاه تان را بنوسید