نویسنده: رحمت الله فیضان
تأثیرات منفی کاربران شبکه‌های اجتماعی کشورهای همسایه مانند اینستاگرام، اتاق‌های گفتگوی ایمو و تلگرام بر جوانان افغانستان می‌تواند از جنبه‌های مختلف اجتماعی، فرهنگی، اخلاقی و روانی بررسی شود. این تأثیرات به دلیل ارتباط گسترده میان کاربران کشورهای همسایه و افغان و تفاوت‌های فرهنگی و اجتماعی میان دو جامعه برجسته است.
کاربران کشورهای همسایه ، به‌ویژه در اینستاگرام، محتوایی را به اشتراک می‌گذارند که اغلب سبک زندگی غربی را ترویج می‌دهند. این نوع محتوا ممکن است بر جوانان افغان که در جامعه‌ای با باورهای سنتی و اسلامی زندگی می‌کنند، اثرات منفی بگذارد و باعث ایجاد تضاد فرهنگی و شکاف میان نسل‌ها شود.
در شبکه‌هایی مانند تلگرام و ایمو، برخی کاربران کشورهای همسایه محتوای غیراخلاقی، مانند تصاویر و ویدئوهای نامناسب، را منتشر می‌کنند. این محتوا می‌تواند بر اخلاق و رفتار جوانان افغان تأثیر منفی داشته باشد و ارزش‌های دینی و اجتماعی آنان را تضعیف کند.
همچنان برخی از کاربران در شبکه‌های اجتماعی نظرات و عقایدی را مطرح می‌کنند که ممکن است با واقعیت‌های اجتماعی و دینی افغانستان تضاد داشته باشد. این موضوع می‌تواند باعث سردرگمی فکری در میان جوانان افغان شود و بر باورهای دینی و هویتی آنان تأثیر بگذارد.
در برخی موارد، کاربران بعضی از کشور های همسایه در شبکه‌های اجتماعی دیدگاه‌های تحقیرآمیز نسبت به افغان‌ها مطرح می‌کنند. این رفتارها ممکن است احساس کمبود یا بی‌ارزشی را در میان جوانان افغان تقویت کند و آنان را به تقلید از فرهنگ‌های دیگر وادارد.
تلگرام و اینستاگرام بسترهایی برای انتشار شایعات و اخبار نادرست هستند. کاربران بیرونی ممکن است به‌طور ناخواسته یا عمدی اطلاعات غلطی را درباره افغانستان و جامعه افغان‌ها منتشر کنند که این موضوع می‌تواند تنش‌های اجتماعی را افزایش دهد.
ا.ا.ا و به طور خاص وزارت محترم مخابرات و تکنالوژی معلوماتی در راستای جلوگیری از فعالیت شبکه‌های اجتماعی با محتوای غیراخلاقی و مغایر با فرهنگ و سنت ملی اقدام جدی نمایند وزارت مخابرات می‌تواند از راهکارهای زیر برای مقابله با این معضل استفاده کند:
فیلتر کردن محتوای غیراخلاقی: ایجاد ابزارهای پیشرفته برای شناسایی و مسدود کردن محتوای غیراخلاقی در شبکه‌های اجتماعی.
نظارت بر پلتفرم‌ها: همکاری با شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات اینترنتی (ISP) برای اعمال سیاست‌های سخت‌گیرانه ‌تر در مورد محتوای منتشر شده.
ایجاد شبکه‌های اجتماعی بومی: توسعه و تقویت پلتفرم‌های داخلی مطابق با ارزش‌های اسلامی و فرهنگی افغانستان.
تشویق به استفاده مسئولانه: راه‌اندازی کمپین‌های آموزشی برای تشویق مردم، به‌ویژه جوانان، به استفاده محتاطانه و مسئولانه از شبکه‌های اجتماعی.
اقدام فنی وزارت مخابرات برای جلوگیری از فعالیت شبکه‌های اجتماعی با محتوای غیراخلاقی، یک ضرورت ملی است. این اقدام نه تنها از هویت فرهنگی و سنتی افغانستان محافظت می‌کند، بلکه جامعه را در مسیر سالم‌تری هدایت خواهد کرد. با برنامه‌ریزی دقیق و همکاری همگانی، این هدف قابل دستیابی است.