حضرت ابن عباس رضی الله عنه می فرماید: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم زکات فطر را به‌عنوان پاک‌کننده‌ی روزه‌ی روزه‌دار از سخنان بیهوده و ناپسند و غذایی برای فقرا واجب کرد.

هرکه آن را قبل از نماز عید پرداخت کند، از وی پذیرفته می‌شود و هرکه بعد از نماز عید پرداخت کرد، (به‌عنوان صدقه‌ی فطر ادا نشده بلکه) صدقه‌ی (نفلی) محسوب می‌شود.

عنِ ابنِ عبَّاسٍ قالَ فرضَ رسولُ اللَّهِ صلَّى اللَّهُ علیْهِ وسلَّمَ زَکاهَ الفطرِ طُهرهً للصَّائمِ منَ اللَّغوِ والرَّفثِ وطعمهً للمساکینِ من أدَّاها قبلَ الصَّلاهِ فَهیَ زَکاهٌ مقبولهٌ ومن أدَّاها بعدَ الصَّلاهِ فَهیَ صدقهٌ منَ الصَّدقات(سنن ابی‌داوود).