تهیه و ترتیب: قاصد افغان

عرفه به حیث نگین ماه ذوالحجه، روز بسیار بزرگ و مبارک است؛ طوری که خورشید بر هیچ روزی بزرگتر و با فضیلت تر از آن نتابیده است؛ از همه مهمتر اینکه عرفه، روز اعلان شکست کفر و پیروزی اسلام و روز نزول مژده به کمال رسیدن آئین مبارک اسلام است؛ چنانکه الله در باره آن می فرماید: «الْیَوْمَ یَئِسَ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ دِینِکُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَرَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلَامَ دِینًا» [المائده: 3]

ترجمه: امروز، کافران از [شکست] دین تان ناامید شدند؛ پس از ایشان نترسید و از من بترسید. امروز، دین شما را برایتان کامل کردم و نعمت خود را برای شما تکمیل نمودم و اسلام را به عنوان آیین خدا پسند [و جاودان] برای شما برگزیدم.

عرفه، روز آزادی از آتش جهنم:

عرفه روزی است که دریای رحمت و مغفرت خداوند متعال به طلاطم می افتد و او تعالی گنهکاران بسیاری را در این روز می بخشد. پیامبر(ص) فرمودند: «مَا مِنْ یَوْمٍ أَکْثَرَ مِنْ أَنْ یُعْتِقَ اللهُ فِیهِ عَبْدًا مِنَ النَّارِ، مِنْ یَوْمِ عَرَفَهَ، وَإِنَّهُ لَیَدْنُو، ثُمَّ یُبَاهِی بِهِمِ الْمَلَائِکَهَ، فَیَقُولُ: مَا أَرَادَ هَؤُلَاءِ؟». [صحیح مسلم]

 ترجمه: «الله در روز عرفه بیشتر از هر روز دیگری بندگانی را از جهنم آزاد می کند. به بندگانش [که دراین روز به یاد او می طپند] نزدیک شده و نزد فرشتگان بدیشان فخر می کند و می گوید: [آیا می دانید]اینان چه می خواهند؟ (مگر جز خشنودی من و آمرزش گناهان شان آرزوی دیگری دارند؟!)».

 فضیلت روزه در روز عرفه:

اگر حجاج بیت الله بهره‌ی شان ازین روز را با حضور در عرفات به اوج رسانده و برگ آزادی از جهنم را حاصل می‌کنند، الله متعال بهره‌ی ما بقیه‌ی امت از این روز را با گرفتن روزه به کمال رسانده و با آن، میان ما و جهنم 70 سال ایجاد فاصله را مژده می‌دهد؛ چنان که حضرت پیامبر(ص) فرمودند: «مَنْ صَامَ یَوْمًا فِی سَبیلِ اللهِ بَعَّدَ اللهُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ سَبْعِینَ خَرِیفًا». [صحیح البخاری]

 ترجمه: هر کس یک روز براى خدا روزه گیرد، خداوند روى او را به اندازه مسیر هفتاد سال از آتش دوزخ دور مى دارد.

اگر یک روزه در روزهای عادی چنین باشد؛ تصورتان چی است که اگر آن روز روز عرفه باشد چگونه خواهد بود؟ از همین رو، پیامبر(ص) فرمودند: «صِیَامُ یَوْمِ عَرَفَهَ، إِنِّی أَحْتَسِبُ عَلَى اللهِ أَنْ یُکَفِّرَ السَّنَهَ الَّتِی قَبْلَهُ وَالسَّنَهَ الَّتِی بَعْدَهُ» [صحیح ترمذی]

 ترجمه: در باره‌ی روزه‌ی روز عرفه، توقع دارم که خداوند متعال گناهان یک‌ سال قبل و یک سال بعد روزه‌ دار آن را ببخشد.

پس کوشش کنید با خانواده‌ی تان دسته جمعی این روز را روزه بگیرید.

فضیلت دعا در روز عرفه:

پیامبراسلام بهترین دعاء را دعای روز عرفه عنوان کرده فرمودند: «خَیْرُ الدُّعَاءِ دُعَاءُ یَوْمِ عَرَفَهَ، وَخَیْرُ مَا قُلْتُ أَنَا وَالنَّبِیُّونَ مِنْ قَبْلِی: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِیکَ لَهُ، لَهُ المُلْکُ وَلَهُ الحَمْدُ وَهُوَ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ» [ترمذی: بدرجه حسن]

  ترجمه: بهترین دعاء، دعای روز عرفه است، و بهترین آنچه من و پیامبران پیش از من گفته اند، این است: «لا اله الا الله وحده لاشریک له، له الملک و له الحمد و هو علی کل شیء قدیر».

پس ارزش دارد که این روز مبارک را با دهانِ روزه دار و با قلبی شکسته و خاشع و با زبان مشغول به دعا، توبه، استغفار و تسبیح و تهلیل و با اندامی در حال طاعت و بدور از گناه سپری نماییم.

تکبیرات تشریق:

تکبیرات تشریق، از مهمترین ویژگیهای روز قبل و روزهای بعد از عید قربان است.

ایام عید اضحی، ایام پیروزی خلیل خدا؛ حضرت ابراهیم(ع) در برابر ابلیس است که چگونه توانست در آزمون الهی در قربانی فرزنداش، از یکسو، تمامی عواطف پدری و از جانب دیگر، تمام وسوسه های ابلیس را در برابر حکم خدا زیر پا کند و دسیسه های مزورانه‌ی وی را به شکست مواجه سازد و با گذاشتن کارد بر حلقوم نازک یگانه فرزند دوست داشتنی تر از جانش، صدق بندگی و اوج تسلیمی خود در برابر ذات احدی را به اثبات رساند.

تکبیرات تشریق:

به حق این پیروزی، پیروزی ایمان بر کفر؛ و توحید بر شرک و پیروزی نور بر ظلمت است. از این رو، به جا بوده است که این روزها بزرگترین روزهای سال و پُر افتخار ترین و هیجانی ترین روزها در تاریخ تمام ادیان آسمانیِ بعد از حضرت ابراهیم(ع) قرار بگیرد.

بی شک، تکبیرات تشریق در این ایام بخاطر احیای این خاطره و تجلیل از این پیروزی و تجدید تعهد با پروردگار بر دوام خط حضرت ابراهیم(ع) است.

 ماهیت تکبیرات تشریق:

آنچه در بسا احادیث آمده است، عبارت زیر است:

اللَّهُ أَکْبَرُ، اللَّهُ أَکْبَرُ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَکْبَرُ، اللَّهُ أَکْبَرُ، وَ لِلَّهِ الْحَمْدُ

زمان و جای گفتن تکبیرات:

از صبح روز عرفه شروع می شود و تا عصر روز چهارم عید در عقب نمازهای فرض، چه به جماعت یا به تنهایی، گفته می شود.