نویسنده: رحمتالله فیضان
قزاقستان، با نام رسمی جمهوری قزاقستان، کشوری در آسیای مرکزی و اروپای شرقی است که با روسیه، قرقیزستان، ازبکستان و ترکمنستان هممرز بوده و از نظر وسعت، نهمین کشور بزرگ جهان و بزرگ ترین کشور محصور در خشکی محسوب میشود. این کشور با جمعیتی حدود ۲۰ میلیون نفر، ترکیبی از قزاقها به عنوان اکثریت و روسیها به عنوان بزرگ ترین اقلیت قومی را در بر میگیرد.
قزاقستان تاریخ پرفرازونشیبی را تجربه کرده و از دوران سکاها و هخامنشیان گرفته تا حکومت مغولان و خانات قزاق، همواره شاهد تحولات گستردهای بوده است. این کشور در قرن نوزدهم تحت کنترل روسیه درآمد و در سال ۱۹۳۶ به عنوان یکی از جمهوریهای شوروی شناخته شد. پس از فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱، قزاقستان استقلال یافت و توانست خود را به عنوان یکی از قدرتهای نوظهور در منطقه تثبیت کند.
از نظر اقتصادی، قزاقستان قدرت مسلط آسیای مرکزی است و بیش از ۶۰ درصد تولید ناخالص داخلی منطقه را تأمین میکند. منابع غنی نفت و گاز، جایگاه این کشور را در معادلات منطقهای و بینالمللی تقویت کرده است. قزاقستان عضو سازمانهای بینالمللی مهمی همچون سازمان ملل متحد، سازمان همکاری شانگهای و اتحادیه اقتصادی اوراسیا است.
روابط رسمی و دیپلماتیک میان افغانستان و قزاقستان از سال ۱۹۹۳ با ایجاد سفارت در آلماتی آغاز شد و در سال ۲۰۰۵ این سفارت به آستانه (پایتخت کنونی قزاقستان) منتقل گردید.
قزاقستان نیز در سال ۲۰۰۳ سفارت خود را در کابل افتتاح کرد. از آن زمان تاکنون، روابط دو کشور در حوزههای اقتصادی، تجاری و فرهنگی گسترش یافته است. در بخش اقتصادی، افغانستان بخشی از محصولات زراعتی خود، از جمله میوههای تازه و خشک را به قزاقستان صادر کرده و در مقابل، قزاقستان نیز با تأمین مواد غذایی و فرآوردههای نفتی نقش مهمی در اقتصاد افغانستان ایفا کرده است.
در حوزه علمی، قزاقستان فرصتهای تحصیلی را به صورت اعطای بورسیههای تحصیلی برای جوانان و دانشجویان افغان فراهم کرده و در کنار آن، همکاریهای علمی و تحصیلی بین دو کشور رو به افزایش است.
پس از تحولات اخیر افغانستان و روی کار آمدن امارت اسلامی، روابط میان کابل و قزاقستان نهتنها کاهش نیافت، بلکه با دیدارهای دیپلماتیک و امضای توافقنامههای جدید، تعاملات دو کشور در بخشهای مختلف تقویت شده است.
دیدارهای مقامات قزاقستان و افغانستان: تقویت همکاریهای تجاری
نماینده ویژه رئیسجمهور قزاقستان به همراه یک هیئت عالیرتبه به کابل سفر کرد و علاوه بر اعلام کمک ۵۰۰۰ تُنی آرد به افغانستان، بر تداوم همکاریهای اقتصادی و بشردوستانه تأکید کرد. یکی از جلوههای بارز حمایت بشردوستانه قزاقستان، ارسال تیمهای امدادی و کمکهای بشری به زلزلهزدگان هرات بود که نشاندهنده تعهد این کشور به همکاریهای انسانی در منطقه است.
همچنین، وزیر تجارت قزاقستان در سفری رسمی به کابل، با مقامات افغان دیدار کرد. در جریان این سفر، نشست مطبوعاتی مشترکی بین وزیر صنعت و تجارت افغانستان و وزیر تجارت قزاقستان برگزار شد که طی آن، توافق بر سر ایجاد اتاق مشترک تجاری میان افغانستان و قزاقستان اعلام گردید. طرفین همچنین بر ایجاد دهلیزهای تجاری مشترک و افتتاح نمایندگی بانکهای تجاری قزاقستان در افغانستان تأکید کردند.
از دیگر تحولات مهم، اعلام محکمه عالی قزاقستان بود که طی آن، امارت اسلامی افغانستان رسماً از فهرست گروههای تحریمشده که در خاک قزاقستان ممنوعالفعالیت بودند، خارج شد. این اقدام، نشاندهنده تمایل آستانه برای گسترش روابط رسمی و تجاری با کابل است.
اهمیت گشایش نمایندگی تجاری و کنسولگری قزاقستان در هرات
اتاق تجارت قزاقستان در هرات بهمنظور گسترش تسهیلات تجاری و افزایش مبادلات اقتصادی بین تاجران افغان و قزاقستانی افتتاح شده است. در حال حاضر، سفارت قزاقستان در کابل و دفتر نمایندگی تجاری این کشور در هرات فعالیت دارد.
در صورتی که قزاقستان علاوه بر نمایندگی تجاری خود، دفتر کنسولی در هرات ایجاد کند، این اقدام میتواند بهطور مستقیم به تسهیل روابط تجاری، سرمایهگذاری و ارتباطات دیپلماتیک میان دو کشور کمک کند. همچنین، این موضوع موجب افزایش امنیت اقتصادی و گسترش فرصتهای تجاری برای هر دو طرف خواهد شد.
یکی از اهداف مهم قزاقستان، ایجاد یک مسیر تجاری جدید از طریق ترکمنستان و افغانستان به پاکستان است. در این میان، هرات به دلیل موقعیت جغرافیایی و استراتژیک خود میتواند نقش کلیدی در فعالسازی این کریدور تجاری ایفا کند.
قزاقستان به عنوان یکی از بازیگران بزرگ اقتصادی در آسیای مرکزی، میتواند به افغانستان کمک کند تا روابط تجاری خود را با چین، روسیه و سایر بازارهای منطقهای توسعه دهد. اگر سهم قزاقستان در تجارت از طریق هرات افزایش یابد، این امر نه تنها موجب رونق اقتصادی افغانستان خواهد شد، بلکه دروازههای جدیدی برای تجارت منطقهای خواهد گشود.
فعالسازی مسیر هرات – ترکمنستان – قزاقستان میتواند موجب افزایش تمایل پاکستان به گسترش تجارت خود با روسیه شود. در صورت تحقق این مسیر تجاری، محصولات پاکستانی از طریق هرات به ترکمنستان و قزاقستان منتقل شده و از آنجا به بازارهای روسیه راه خواهد یافت. چنین تحولی، جایگاه ترانزیتی افغانستان را بیش از پیش تقویت کرده و این کشور را به یکی از مراکز اصلی تجارت منطقهای تبدیل خواهد کرد.
افتتاح کنسولگری قزاقستان در هرات، از لحاظ اقتصادی، تجاری و دیپلماتیک دارای اهمیت بالایی است. این اقدام نهتنها فرایندهای تجاری را تسهیل میکند، بلکه افغانستان را به یک حلقه مهم ترانزیتی در منطقه تبدیل کرده و فرصتهای جدیدی برای توسعه اقتصادی، جذب سرمایهگذاری و گسترش همکاریهای منطقهای فراهم خواهد کرد.
با توجه به رشد سریع روابط افغانستان و قزاقستان، انتظار میرود که در سالهای آینده، سطح همکاریهای تجاری، اقتصادی و سیاسی بین دو کشور بیش از پیش افزایش یابد و زمینههای جدیدی برای تعاملات استراتژیک میان کابل و آستانه گشوده شود.
دیدگاه تان را بنوسید